Blootstelling aan fijn stof (i57)
- 31/10/2025
- doelstelling
- evaluatie evaluatie
In 2024 bedroeg de bevolkingsgewogen gemiddelde concentratie van fijn stof (PM2,5) in België 7,5 microgram per kubieke meter. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer dalen naar 5 microgram per kubieke meter. Dat doel wordt niet bereikt met een voortzetting van de trend sinds 2005 (gegevens beschikbaar in november 2025). De blootstelling aan fijn stof evolueert dus ongunstig.
Blootstelling aan fijn stof - België - trendevaluatie
microgram PM2,5 per kubieke meter, bevolkingsgewogen gemiddelde
| 2000 | 2005 | 2010 | 2015 | 2020 | 2023 | 2024 | 2025 | 2030 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| waarnemingen | -- | 20.0 | 17.1 | 12.4 | 8.9 | 8.5 | 7.5 | -- | -- |
| trend en extrapolatie (november 2025) | -- | 21.3 | 16.9 | 13.1 | 10.1 | 8.5 | 8.0 | 7.6 | 6.3 |
| doelstelling 2030 | 5.0 | 5.0 | 5.0 | 5.0 | 5.0 | 5.0 | 5.0 | 5.0 | 5.0 |
Bron: IRCEL (2025), rechtstreekse mededeling (22/09/2025).
Blootstelling aan fijn stof - België en internationale vergelijking
microgram PM2,5 per kubieke meter, bevolkingsgewogen gemiddelde
| 2005 | 2010 | 2015 | 2016 | 2020 | 2021 | 2022 | 2022//2005 | 2022//2017 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| België | 18.4 | 18.9 | 13.1 | 12.7 | 9.4 | 10.7 | 10.1 | -3.5 | -4.2 |
| EU27 | 19.7 | 17.3 | 14.8 | 13.8 | 11.2 | 11.4 | 11.4 | -3.2 | -4.2 |
| //: Gemiddelde groeivoeten | |||||||||
Bron: Europees Milieuagentschap (2025), Air Quality Health Risk Assessments (Countries), https://discomap.eea.europa.eu/App/AQViewer/index.html?fqn=Airquality_Dissem.ebd.countries_and_nuts&ScenarioDescription=Baseline%20from%20WHO%202021%20AQG&UrbanisationDegree=All%20Areas%20(incl.unclassified)&Year=2022&Sex=Total (geraadpleegd op 22/09/2025).
Blootstelling aan fijn stof volgens gewest - België
microgram PM2,5 per kubieke meter, bevolkingsgewogen gemiddelde
| 2005 | 2010 | 2015 | 2018 | 2020 | 2024 | 2024//2005 | 2024//2019 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Brussels Hoofdstedelijk Gewest | 19.5 | 19.6 | 14.2 | 13.1 | 9.2 | 10.0 | -3.4 | -2.4 |
| Vlaams Gewest | 21.6 | 18.6 | 13.4 | 13.6 | 10.4 | 10.1 | -3.9 | -3.5 |
| Waals Gewest | 17.2 | 13.4 | 10.0 | 9.9 | 6.2 | 7.2 | -4.4 | -2.4 |
| //: Gemiddelde groeivoeten | ||||||||
Bron: IRCEL (2025), rechtstreekse mededeling (22/09/2025).
Definitie: de blootstelling aan fijn stof (PM2,5) betreft de concentratie van deeltjes met een diameter kleiner dan 2,5µm, uitgedrukt in microgram per kubieke meter (µg/m³). Die deeltjes komen hoofdzakelijk van verbrandingsprocessen (verwarming van gebouwen, motoren enz.) en in bepaalde industriële activiteiten. Door de grotere concentratie van dit type activiteiten in stedelijke gebieden worden de concentraties daar in groter aantal gemeten, maar er zijn ook metingen in landelijke gebieden. Om deze indicator te berekenen worden de gemeten concentraties aangepast op basis van de bevolking. De Belgische gegevens (met inbegrip van gewestelijke) worden samengebracht door de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (www.irceline.be) die een weging uitvoert op de waarnemingen van de meetstations. Voor EU-landen verzamelt het Europees Milieuagentschap (EMA) deze gegevens en gebruikt het zijn eigen wegingen, die enigszins afwijken van die van de Intergewestelijke Cel.
Voor deze indicator is volgende opsplitsing beschikbaar: gewest.
Doelstelling: de blootstelling aan fijn stof mag een maximumniveau van 5µg/m³ (jaarlijkse gemiddelde concentratie) niet overschrijden.
De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 11.6: "Tegen 2030 de nadelige milieu-impact van steden per capita reduceren, ook door bijzondere aandacht te besteden aan de luchtkwaliteit en aan het gemeentelijk en ander afvalbeheer".
De Federale beleidsvisie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling bevat doelstelling 35: "De uitstoot van vervuilende stoffen, zoals (...) fijn stof, (...) zal aanzienlijk verminderd zijn en de lucht (binnen en buiten)-, water- en bodemvervuiling zal niet langer een significante – directe of indirecte – weerslag hebben, noch op de gezondheid, noch op het milieu" (Belgisch Staatsblad, 08/10/2013).
Tot slot stelt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in haar mondiale aanbevelingen (WHO global air quality guideline) van 2021 een maximumniveau van 5 μg/m³ voor als jaargemiddelde voor de PM2,5-concentraties.
VN-indicator: de gekozen indicator stemt overeen met 11.6.2 - Gemiddelde jaarlijkse niveau van fijn stof (bijvoorbeeld PM2,5 en PM10) in steden (bevolkingsgewogen).
Bronnen
-
Belgisch Staatsblad: http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi/welcome.pl; opzoeking op http://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_n.htm.
- WHO (2021), WHO global air quality guidelines, Particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide, https://www.who.int/publications/i/item/9789240034228 (geraadpleegd op 10/12/2025).
Op www.indicators.be presenteert het Federaal Planbureau indicatoren van duurzame ontwikkeling.
2025 © cic@plan.be