Populatie akkervogels

In 2019 bedroeg de index van de populatie akkervogels in België 35,3 (basis honderd in 1990). Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer stijgen. De trend is ongunstig tussen 2000 en 2018 (evaluatie van juni 2019).

The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.

Populatie akkervogels - België en internationale vergelijking

index 1990 = 100

 199020002005201020142015201820192019//19902019//20142018//1990
België100.058.652.353.643.543.030.335.3-3.5-4.1-4.2
Europa100.086.379.274.772.872.572.0-------1.2
//: Gemiddelde groeivoeten

gegevens voor een toenemend aantal landen tussen 1990 en 2018, gaande van 10 tot 25 landen

Paquet J.Y. (2020), Rechtstreekse mededeling 24/09/2020, gegevens verzameld in het kader van Pan-European Common Bird Monitoring Scheme, https://pecbms.info/ en Eurostat (2020), Common bird index by type of species - EU aggregate, https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 28/09/2020).

Populatie akkervogels volgens gewest - België

Vlaams gewest: index 2007 = 100; Waals gewest: index 1990 = 100

 199020002007201020142015201820192019//19902019//20072019//2014
Vlaams Gewest----100.099.487.091.683.983.4---1.5-0.8
Waals Gewest100.058.655.253.643.543.030.335.3-3.5-3.7-4.1
//: Gemiddelde groeivoeten

INBO (2020), Algemene broedvogelindex, https://www.inbo.be/nl/natuurindicator/algemene-broedvogelindex (geraadpleegd op 28/09/2020) & Paquet J.Y. (2020), Rechtstreekse mededeling 24/09/2020, gegevens verzameld in het kader van Pan-European Common Bird Monitoring Scheme, https://pecbms.info/.

Definitie: de index van de populatie akkervogels is een geaggregeerde indicator van demografische schattingen van vijftien soorten akkervogels met als referentiejaar 1990 (1990 = 100). De gegevens komen van jaarlijkse enquêtes over de broedvogels en worden in het kader van een pan-Europees netwerk voor monitoring van vogels samengebracht. Op dit moment maken enkel het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest deel uit van dat netwerk en zij leveren de gegevens waarmee Eurostat die indicator voor België publiceert. Het Vlaams Gewest heeft zijn eigen opvolgingsmethode met een specifiek meetnet en zijn eigen indicator met als referentiejaar 2007 (2007 = 100) (INBO, 2015 en 2020). De gegevens komen van het Pan-European Common Bird Monitoring Scheme. De gegevens voor het Vlaams Gewest komen van het Instituut natuur- en bosonderzoek.

De vogels werden gekozen omdat "Vogelsoorten /[…/] immers beschouwd /[worden/] als een goede indicator voor de integriteit van de ecosystemen en de biologische diversiteit. Aangezien ze aan of dicht bij de top van de voedselketen staan, geven ze over het algemeen sneller informatie over de wijziging van de ecosystemen dan andere soorten" (OECD, 2012, p. 94). De evolutie voor andere soortengroepen kan dus anders zijn. De lezer kan ook de composiete indicator Living Planet Index raadplegen, die vele soorten omvat en voor België in 2020 werd berekend (WWF, 2020). Deze indicator is hier niet opgenomen omdat het nog niet zeker is dat hij in de toekomst herberekend zal worden.

Doelstelling: de index van de populatie akkervogels moet stijgen.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 15.5: "Dringende en doortastende actie ondernemen om de aftakeling in te perken van natuurlijke leefgebieden, het verlies van biodiversiteit een halt toe te roepen en, tegen 2020, de bedreigde soorten te beschermen en hun uitsterven te voorkomen".

De Federale beleidsvisie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling bevat doelstelling 37: "De goederen en diensten die de ecosystemen leveren, zullen hersteld, gevaloriseerd en behoedzaam en duurzaam gebruikt worden, waardoor zij rechtstreeks zullen bijdragen tot het in stand houden van de biodiversiteit" (Belgisch Staatsblad, 08/10/2013).

Evolutie: de index van de populatie akkervogels in België, die voor 1990 gelijkgesteld wordt aan 100, daalde bijna voortdurend tot 35,3 in 2019.

Internationale vergelijking: de populatie akkervogels daalt eveneens in Europa (gegevens voor een toenemend aantal landen van de EU tussen 1990 en 2018, gaande van 10 tot 25 landen, sinds 2011), maar langzamer. In Europa bedraagt de gemiddelde jaarlijkse groeivoet -1,2% tussen 1990 en 2018, tegenover -4,2% in België.

Opsplitsing volgens gewest: de index van de populatie akkervogels in 2019 bedraagt 83,4 in Vlaanderen met 2007 als referentiejaar (2007 = 100). In Wallonië bedroeg deze index 35,3 met 1990 als referentiejaar (1990 = 100).

VN-indicator: de gekozen indicator is verwant met indicator 15.5.1 - Rode lijst-index. De rode lijst geeft aan elke soort een bedreigingsniveau dat overeenkomt met zijn uitstervingsrisico op korte of middellange termijn. Deze indicator evolueert zeer langzaam en wordt niet regelmatig bijgewerkt. De index van de populatie akkervogels wordt dan ook als benadering gebruikt om de gehele biodiversiteit voor te stellen.

Deze indicator wordt gebruikt om de composiete indicator Milieukapitaal, gepubliceerd in het rapport Aanvullende indicatoren naast het bbp, te berekenen.

Bronnen