Vervoer van goederen over de weg

In 2016 gebeurde 73,7 procent van het goederenvervoer in België, gemeten in tonkilometer, over de weg. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer dalen naar 62,9 procent. Volgens de projecties van het Federaal Planbureau wordt dat doel niet bereikt. Het aandeel van de weg in het goederenvervoer evolueert dus ongunstig.

The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.

Vervoer van goederen over de weg - België - trendevaluatie

procent van het vervoer in ton-km

 20002005201020152016202020252030
waarnemingen74.673.773.472.673.7------
projectie----------72.872.471.9
doelstelling 203062.962.962.962.962.962.962.962.9

European Commission (2018), European transport in figures 2018, http://ec.europa.eu/transport/facts-fundings/statistics_en (geraadpleegd op 3/04/2019); berekeningen FPB op basis van FPB en FOD Mobiliteit en Vervoer (2019), Vooruitzichten van de transportvraag in België tegen 2040.

Vervoer van goederen over de weg - België en internationale vergelijking

procent van het vervoer in ton-km

 19902000200520102011201520162016//19902016//2011
België64.274.673.773.473.072.673.70.50.2
EU28----76.075.775.175.376.3--0.3
//: Gemiddelde groeivoeten

European Commission (2018), European transport in figures 2018, http://ec.europa.eu/transport/facts-fundings/statistics_en (geraadpleegd op 3/04/2019).

Definitie: het modale aandeel van de weg in het goederenvervoer is het aandeel van de vrachtwagen en de bestelwagen in het totale vervoer. De andere beschouwde vervoerswijzen zijn de spoor- en waterwegen. Het vervoer wordt gemeten in tonkilometer, verkregen door voor iedere verplaatsing het aantal vervoerde ton te vermenigvuldigen met het aantal afgelegde kilometer. De gegevens komen van de Europese Commissie – DG MOVE. Voor het wegvervoer in België heeft DG MOVE pas gegevens vanaf 2005 en de indicator werd dan ook geretropoleerd tot 1990 aan de hand van de gegevens van het FPB. Deze worden berekend op basis van gegevens uit verscheidene bronnen (publicaties van de FOD Mobiliteit en Vervoer; FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie – Algemene Directie Statistiek; jaarverslagen van de NMBS).

Doelstelling: het modale aandeel van de weg in het goederenvervoer moet 62,9% bedragen tegen 2030.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 9.1: "Ontwikkelen van kwalitatieve, betrouwbare, duurzame en veerkrachtige infrastructuur, met inbegrip van regionale en grensoverschrijdende infrastructuur, ter ondersteuning van de economische ontwikkeling en het menselijk welzijn, met klemtoon op een betaalbare en billijke toegang voor iedereen".

De Federale beleidsvisie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling bevat doelstelling 23: "Voor het goederenvervoer zullen spoor en binnenvaart het meest gebruikt worden" (Belgisch Staatsblad, 08/10/2013). Dit kan worden geïnterpreteerd als een daling van het modale aandeel van het wegvervoer onder de 50%. Aangezien het modale aandeel van het wegvervoer in 2015 72,6% bedraagt, geeft een lineaire interpolatie tussen 2015 en 2050 een doelstelling van 62,9% voor 2030.

Evolutie: tussen 1990 en 1995 steeg het modale aandeel van de weg in het goederenvervoer (vrachtwagens en bestelwagens) van 64% tot 73%. Sinds 1995 bleef dat aandeel relatief stabiel rond de 73%. De hoge waarde van 2009 kan verklaard worden door het feit dat de economische crisis een sterkere impact had op het spoor en de binnenvaart dan op het wegvervoer.

Internationale vergelijking: sinds 2005 is die indicator in de EU28 relatief stabiel rond de 75%. De gegevens voor die indicator zijn voor de EU28 niet beschikbaar voor 2005, maar een vergelijkbare indicator (niet aangepaste gegevens wat betreft de territorialiteit) toont een regelmatige stijging van het aandeel van de wagen, van 71% in 1995 tot 76% in 2005. In een verdeling van de lidstaten in drie groepen behoort België in 2016 tot de middelmatig presterende groep en het scoort beter dan het Europese gemiddelde.

VN-indicator: de gekozen indicator stemt overeen met indicator 9.1.2 - Aantal verplaatste personen en volume verplaatste goederen, per type vervoer.

Bronnen