Gegeneraliseerd vertrouwen (i77)
- 31/10/2025
- doelstelling
- evaluatie
In 2023 oordeelde 51 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder in België dat over het algemeen de meeste mensen te vertrouwen zijn. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, mag het gegeneraliseerd vertrouwen niet dalen. De trend is gunstig tussen 2002 en 2023 (evaluatie van november 2025).
Gegeneraliseerd vertrouwen - België en internationale vergelijking
score van minstens 6 op schaal 0-10
procent van 15-jarigen en ouder
| 2002 | 2004 | 2006 | 2008 | 2010 | 2012 | 2014 | 2016 | 2018 | 2021 | 2023 | 2023//2002 | 2023//2016 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| België | 37.7 | 37.7 | 40.5 | 43.6 | 41.0 | 45.5 | 39.5 | 46.8 | 43.9 | 51.5 | 51.0 | 1.4 | 1.2 |
| Duitsland | 33.1 | 37.0 | 37.4 | 38.8 | 34.6 | 40.5 | 39.4 | 46.0 | 47.8 | 34.8 | 40.9 | 1.0 | -1.7 |
| Frankrijk | 26.1 | 28.7 | 28.2 | 27.4 | 25.4 | 28.7 | 30.0 | 29.1 | 29.8 | 31.4 | 29.6 | 0.6 | 0.3 |
| Nederland | 58.3 | 63.6 | 62.5 | 64.5 | 66.9 | 66.1 | 63.0 | 67.2 | 65.6 | 72.4 | 69.4 | 0.8 | 0.5 |
| //: Gemiddelde groeivoeten | |||||||||||||
Bron: Berekeningen FPB op basis van ESS (2025), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/, laatste update van data 02/06/2025 (geraadpleegd op 01/10/2025)
Gegeneraliseerd vertrouwen volgens geslacht - België
score van minstens 6 op schaal 0-10
procent van 15-jarigen en ouder
| 2002 | 2004 | 2006 | 2008 | 2010 | 2012 | 2014 | 2016 | 2018 | 2021 | 2023 | 2023//2002 | 2023//2016 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vrouwen | 37.0 | 34.6 | 39.1 | 40.8 | 37.8 | 42.1 | 37.0 | 45.5 | 42.5 | 51.4 | 50.9 | 1.5 | 1.6 |
| mannen | 38.9 | 40.9 | 42.1 | 46.6 | 44.3 | 49.1 | 42.2 | 48.2 | 45.4 | 51.6 | 51.0 | 1.3 | 0.8 |
| //: Gemiddelde groeivoeten | |||||||||||||
Bron: Berekeningen FPB op basis van ESS (2025), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/, laatste update van data 02/06/2025 (geraadpleegd op 01/10/2025)
Gegeneraliseerd vertrouwen volgens inkomen - België
score van minstens 6 op schaal 0-10
procent van 15-jarigen en ouder
| 2010 | 2012 | 2014 | 2016 | 2018 | 2021 | 2023 | 2023//2010 | 2023//2016 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kwintiel 1 | 38.6 | 38.1 | 27.0 | 37.9 | 42.2 | 38.9 | 40.4 | 0.4 | 0.9 |
| kwintiel 2 | 34.0 | 37.1 | 31.3 | 43.7 | 38.1 | 45.6 | 46.4 | 2.4 | 0.9 |
| kwintiel 3 | 38.8 | 43.3 | 35.7 | 41.8 | 41.2 | 48.1 | 50.6 | 2.1 | 2.8 |
| kwintiel 4 | 44.5 | 53.3 | 46.8 | 53.4 | 47.0 | 57.2 | 58.0 | 2.1 | 1.2 |
| kwintiel 5 | 55.8 | 58.4 | 55.5 | 58.2 | 57.5 | 62.2 | 63.2 | 1.0 | 1.2 |
| //: Gemiddelde groeivoeten | |||||||||
Bron: Berekeningen FPB op basis van ESS (2025), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/, laatste update van data 02/06/2025 (geraadpleegd op 01/10/2025)
Definitie: het gegeneraliseerd vertrouwen is het aandeel respondenten van de European Social Survey (ESS) dat minstens 6 op 10 antwoordde op de volgende vraag: "Denkt u, over het algemeen, dat de meeste mensen te vertrouwen zijn, of dat u niet voorzichtig genoeg kunt zijn in de omgang met mensen?". De geïnterviewden kunnen antwoorden op een schaal van nul ("je kunt niet voorzichtig genoeg zijn") tot tien ("de meeste mensen zijn te vertrouwen"). Die vraag kwam telkens aan bod in de elf tweejaarlijkse enquêtes van de ESS. Door de covid-19-pandemie werd de enquête van 2020 uitgesteld naar 2021. Het FPB berekent de indicator met de gegevens van de ESS. Omdat de gegevens op een enquête gebaseerd zijn, moet er rekening gehouden worden met een onzekerheidsmarge. De betrouwbaarheidsintervallen (BI) die met deze gegevens overeenkomen, zijn op verzoek verkrijgbaar.
Voor deze indicator zijn volgende opsplitsingen beschikbaar: geslacht en inkomen.
Doelstelling: het gegeneraliseerd vertrouwen mag niet dalen.
De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten doel 16: "Bevorder vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, verzeker toegang tot justitie voor iedereen en bouw op alle niveaus doeltreffende, verantwoordelijke en inclusieve instellingen uit".
VN-indicator: de gekozen indicator stemt met geen enkele SDG-indicator overeen, maar sluit wel aan bij doel 16. Vertrouwen is een fundamenteel element van sociaal kapitaal, belangrijk voor vreedzame samenlevingen (Ortiz-Ospina en Roser, 2018).
Deze indicator wordt gebruikt om de composiete indicator Sociaal kapitaal te berekenen.
Bronnen
- Ortiz-Ospina E. en Roser M. (2018), Trust, https://ourworldindata.org/trust (geraadpleegd op 03/10/2025).
Op www.indicators.be presenteert het Federaal Planbureau indicatoren van duurzame ontwikkeling.
2025 © cic@plan.be