Landbouwpesticiden (i10)

  •  30/11/2021
  • doelstelling 
  •  evaluatie 

In 2019 bedroeg de geharmoniseerde risico-index in België 66 (gemiddelde 2011-2013 = 100). Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer dalen. De trend is gunstig tussen 2011 en 2019 (evaluatie van november 2021).

The chart will appear within this DIV.

Landbouwpesticiden - België en internationale vergelijking

index, gemiddelde 2011-2013 = 100

 201120142015201820192019//20112019//2014
België102.0106.096.072.066.0-5.3-9.0
EU27110.095.097.083.079.0-4.1-3.6
//: Gemiddelde groeivoeten

Eurostat (2021), Harmonised risk indicator for pesticides (HRI1), by groups of active substances (source: DG SANTE) [sdg_02_51], https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 29/9/2021).

Definitie: landbouwpesticiden zijn chemische stoffen die hoofdzakelijk in de landbouw gebruikt worden om organismen te vernietigen die schadelijk zijn voor gewassen, zoals zwammen, insecten, bacteriën en planten. De geharmoniseerde risico-indicator steunt op de hoeveelheid werkzame stoffen in op de markt gebrachte gewasbeschermingsmiddelen. Deze hoeveelheden worden vermenigvuldigd met risicowegingsfactoren voor verschillende groepen van werkzame stoffen zoals gecategoriseerd in Richtlijn (EU) 2019/782 (Publicatieblad van de Europese Unie, 16/05/2019). De wegingsfactoren weerspiegelen het intrinsieke gevaar van de werkzame stoffen. De geharmoniseerde risico-indicator houdt geen rekening met de gebruikte hoeveelheden van elk gewasbeschermingsmiddel. De indicator wordt voorgesteld als een index van de gemiddelde prestaties voor de periode 2011-2013 (gemiddelde 2011-2013 = 100). De gegevens komen van Eurostat.

Doelstelling: de geharmoniseerde risico-indicator moet dalen.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 2.4: "Tegen 2030 duurzame voedselproductiesystemen garanderen en veerkrachtige landbouwpraktijken implementeren die de productiviteit en de productie kunnen verhogen, die helpen bij het in stand houden van ecosystemen, die de aanpassingscapaciteit verhogen in de strijd tegen klimaatverandering, extreme weersomstandigheden, droogte, overstromingen en andere rampen en die op een progressieve manier de kwaliteit van het land en de bodem verbeteren".

De Federale beleidsvisie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling bevat doelstelling 28: "De sociale en ecologische impact van onze productie- en consumptiewijzen op het vlak van voedingsmiddelen zal aanzienlijk verlaagd zijn" (Belgisch Staatsblad, 08/10/2013).

Voor de Europese Unie kondigt de "Van boer ton bord"-strategie van de Europese Commissie het volgende aan: "De Commissie zal aanvullende maatregelen nemen om tegen 2030 het totale gebruik van chemische pesticiden en de daarmee samenhangende risico's evenals het gebruik van gevaarlijkere pesticiden met 50 % te verminderen" (COM/2020/381 definitief; Publicatieblad van de Europese Unie, 20.5.2020).

Evolutie: de geharmoniseerde risico-indicator daalt gestaag van 102 in 2011 naar 66 in 2019.

Internationale vergelijking: net zoals in België daalt de geharmoniseerde risico-indicator in de EU27 gestaag, van 110 in 2011 tot 79 in 2019. In een verdeling van de lidstaten in drie groepen behoort België in 2019 tot de best presterende groep. In dat jaar stond Roemenië met 38 op de eerste plaats en Estland met 149 op de laatste.

Opsplitsing volgens gewest: kan niet worden weergegeven omdat er momenteel geen vergelijkbare gegevens beschikbaar zijn.

VN-indicator: de gekozen indicator stemt met geen enkele SDG-indicator overeen, maar sluit wel aan bij subdoelstelling 2.4, aangezien de vermindering van het verbruik van gevaarlijke pesticiden helpt bij het in stand houden van ecosystemen.

Bronnen