Atmosferische CO2-concentratie

  •  08/11/2019

In 2018 bedroeg de atmosferische concentratie van CO2 gemiddeld 407,38 ppm. duurzame-ontwikkelingsdoelstelling te realiseren, moet deze indicator zich op een zo laag mogelijk niveau stabiliseren.

The chart will appear within this DIV.

Atmosferische CO2-concentratie

deeltjes per miljoen (ppm)

 1990200020102013201520182018//19902018//2013
Wereld354.0368.8388.6395.2399.4407.40.50.6
//: Gemiddelde groeivoeten

Dlugokencky Ed en Tans Pieter (2019), NOAA/ESRL, www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/trends (geraadpleegd op 28/10/2019).

Definitie: deze indicator geeft de gemiddelde concentratie van koolstofdioxide (CO2) in de atmosfeer. De concentratie wordt uitgedrukt in deeltjes per miljoen (ppm - berekend in volume, dat is als molaire concentratie in droge lucht). Deze indicator wordt op wereldniveau gemeten omdat de atmosferische stromen de uitgestoten CO2 snel homogeniseren.

CO2 is de belangrijkste oorzaak van de globale opwarming. Het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) raamt de totale stralingsforcering, namelijk de toename van de energie die op grondniveau wordt ontvangen als gevolg van de toename van de atmosferische concentratie van broeikasgassen (BKG), op 2,29 watt per vierkante meter (W/m²) in 2011 (IPCC, 2013, p.14). De bijdrage van CO2 aan dat totaal bedraagt 1,68 W/m². Methaan levert met 0,97 W/m² de op een na grootste bijdrage aan deze stralingsforcering. Aerosolen (vaste of vloeibare deeltjes die in de lucht zweven) spelen ook een belangrijke rol omdat ze een deel van de zonnestralen absorberen. De toename van hun concentratie levert dus een negatieve bijdrage aan de totale forcering (-0,82 W/m²).

Deze indicator meet enkel CO2, omdat de bijdrage van CO2 het grootst is en omdat de levensduur ervan in de atmosfeer veel langer is (ongeveer 100 jaar) dan die van andere broeikasgassen zoals methaan of distikstofoxide. De gegevens komen van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration.

Doelstelling: de doelstelling is de CO2-uitstoot terug te dringen om de concentratie van BKG’s en vooral van CO2 in de atmosfeer te stabiliseren op een zo laag mogelijk niveau. Zie de indicatoren [BKG-uitstoot](file:///C: liG13_GHG) en [BKG-uitstoot niet-ETS](file:///C: liG13_GHN).

Door zijn CO2-uitstoot te beperken, draagt België bij tot de wereldwijde inspanning om de BKG-concentratie in de atmosfeer te stabiliseren.

Het Akkoord van Parijs (UNFCCC, 2015) legt als doelstelling vast de stijging van de mondiale gemiddelde temperatuur te beperken tot maximum 1,5°C of 2°C boven het pre-industriële niveau. Het IPCC heeft vier scenario’s voor de evolutie van het klimaat opgesteld. Van deze scenario’s vereisen die met als doel de stijging tot 1,5°C of 2°C te beperken, een vertraging van de toename van de CO2-concentratie en vervolgens een stabilisering. In het meest optimistische scenario, dat verenigbaar is met de 1,5°C-doelstelling (RCP2.6-scenario), bedraagt de CO2-concentratie in de atmosfeer 443 ppm in 2050 en daarna neemt ze af. In een tweede scenario voor temperatuurstabilisering, maar op een hoger niveau (de kans op overschrijding van 2°C is groter dan die om eronder te blijven - RCP4.5-scenario), bereikt de atmosferische CO2-concentratie 487 ppm in 2050 en op lange termijn stabiliseert ze op 543 ppm (Meinshausen et al., 2011; IPCC, 2013). De andere IPCC-scenario’s leiden tot grotere temperatuurstijgingen en blijven hier buiten beschouwing.

Evolutie: de atmosferische CO2-concentratie stijgt continu sinds het begin van de metingen in de jaren 1950. In 1990 bedroeg ze 353,98 ppm en in 2018bereikte ze 407,38 ppm. Die niveaus moeten vergeleken worden met die uit de pre-industriële periode. Voor het referentiejaar 1750 wordt de atmosferische CO2-concentratie geraamd op 278 ppm (IPCC 2013, p. 50).

VN-indicator: de gekozen indicator stemt met geen enkele SDG-indicator overeen, maar sluit wel aan bij doel 13. De strijd tegen de klimaatverandering vergt immers een aanzienlijke daling van de uitstoot van CO2.

Deze indicator wordt gebruikt om de composiete indicator Milieukapitaal, gepubliceerd in het rapport Aanvullende indicatoren naast het bbp, te berekenen.

Bronnen

  • Algemeen

    • SDG’s, duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals): United Nations (2015), Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, document A/RES/70/1.

    • Indicatoren: United Nations (2017), Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, document A/RES/71/313.

    • UN Sustainable Development Knowledge Platform: https://sustainabledevelopment.un.org/ (geraadpleegd op 26/04/2019).

    • Sustainable Development Goal indicators website: https://unstats.un.org/sdgs/ (geraadpleegd op 26/04/2019).
  • Specifiek

    • IPCC (2013), Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (Stocker T.F., Qin D., Plattner G.-K., Tignor M., Allen S.K., Boschung J., Nauels A., Xia Y., Bex V. and Midgley P.M. - eds.). Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, 1535 pp.

    • Meinshausen M., Smith S. J., Calvin K., Daniel J. S., T. Kainuma M. L., Lamarque J-F., Matsumoto K., Montzka S. A., Raper S. C. B., Riahi K., Thomson A., M. Velders G. J., van Vuuren D. P. P. (2011), The RCP greenhouse gas concentrations and their extensions from 1765 to 2300, Climatic Change (2011) 109:213–241.

    • UNFCCC (2015), Adoption of the Paris Agreement, Decision 1/CP.21, FCCC/CP/2015/10/Add.1, www.unfccc.int (geraadpleegd op 6/12/2019).