Verkeersopstoppingen

In 2016 stond de gemiddelde Belgische automobilist 38 uur en 49 minuten in verkeersopstoppingen. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer dalen.

The chart will appear within this DIV.

Verkeersopstoppingen - België en internationale vergelijking

uren doorgebracht door gemiddelde automobilist per jaar

 2014201520162016//2014
België35.835.938.84.1
Duitsland29.529.629.50.0
Frankrijk29.129.329.91.5
Nederland30.430.531.51.9
//: Gemiddelde groeivoeten

Europese Commissie (2018), Hours spent in road congestion annually, https://ec.europa.eu/transport/facts-fundings/scoreboard/compare/energy-union-innovation/road-congestion_en (geraadpleegd op 04/10/2018).

Definitie: aantal uren dat een gemiddelde automobilist jaarlijks in verkeersopstoppingen staat. De berekening gaat uit van twee dagelijkse ritten van dertig kilometer, tijdens de ochtend- en avondspits, en 220 werkdagen per jaar. Deze indicator wordt berekend aan de hand van snelheidsgegevens van autonavigatiesystemen (Christidis en Ibañez Rivas, 2012). De gegevens komen van de Europese Commissie.

Doelstelling: de verkeersopstoppingen op de wegen moeten verminderen.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 9.1: "Ontwikkelen van kwalitatieve, betrouwbare, duurzame en veerkrachtige infrastructuur, met inbegrip van regionale en grensoverschrijdende infrastructuur, ter ondersteuning van de economische ontwikkeling en het menselijk welzijn, met klemtoon op een betaalbare en billijke toegang voor iedereen". De onvoldoende afstemming tussen de infrastructuur en de vraag van de gebruikers leidt tot opstoppingen in een vervoersnetwerk. Die hebben economische gevolgen (langere duur en hogere kosten) en bovendien beperken ze de werkelijke toegang tot de infrastructuur.

De Federale beleidsvisie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling bevat doelstelling 22: "Iedereen zal toegang hebben tot een vervoerswijze waarbij de emissies van broeikasgassen en vervuilende stoffen, en de impact op de biodiversiteit en op de levenskwaliteit zo gering mogelijk is" (Belgisch Staatsblad, 08/10/2013). Opstoppingen in een vervoersnetwerk hebben een sociale impact (verschillend voor verschillende bevolkingscategorieën, geblokkeerd dringend vervoer) en een milieu-impact (meer energieverbruik en vervuiling).

Evolutie: de verkeersopstoppingen in België zijn gestegen van 35u50 in 2014 tot 38u49 in 2016 (+8%). Die trend wordt bevestigd door regionale indicatoren, berekend op basis van andere gegevens. In het Vlaamse Gewest toont de indicator Filezwaarte op het snelwegennet, gepubliceerd sinds 2012 (Studiedienst Vlaamse Regering, 2017), eveneens een stijgende trend. In het Waalse Gewest wordt de bezettingsgraad van autosnelwegen sinds 1990 gepubliceerd (IWEPS, 2018, gebaseerd op gegevens van SPW - DG01 - Wegen en gebouwen). Ook die kent een continue stijging.

Internationale vergelijking: België (39 uur per jaar in 2016) is een van de Europese landen waar deze indicator het hoogst is. Van de 26 onderzochte landen (EU28 zonder Cyprus en Malta) presteerde alleen het Verenigd Koninkrijk slechter. Voor de 3 buurlanden is deze indicator ongeveer 30 uur per jaar in 2016.

VN-indicator: de gekozen indicator stemt met geen enkele SDG-indicator overeen, maar sluit wel aan bij subdoelstelling 9.1, aangezien verkeersopstoppingen een impact hebben op "de economische ontwikkeling en het menselijk welzijn" en ze de effectieve toegang tot de infrastructuur beperken.

Bronnen