Onderzoek en ontwikkeling (i48)

In 2020 bedroegen de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling in België 3,5 procent van het bruto binnenlands product. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer stijgen naar 3 procent. Dat doel wordt bereikt met een voortzetting van de trend sinds 2000 (gegevens beschikbaar in november 2021). De uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling evolueren dus gunstig.

The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.

Onderzoek en ontwikkeling - België - trendevaluatie

procent van bruto binnenlands product

 2000200520102015202020252030
waarnemingen1.91.82.12.43.5----
trend en extrapolatie (november 2021)1.91.92.12.42.93.33.5
doelstelling 2020 en later3.03.03.03.03.03.03.0

Eurostat (2022), Intramural R&D expenditure (GERD) by sectors of performance [rd_e_gerdtot], https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 31/05/2022) & berekeningen FPB.

Onderzoek en ontwikkeling - België en internationale vergelijking

procent van bruto binnenlands product

 19952000200520102015201920202020//19952020//20152020//2000
België1.71.91.82.12.43.23.53.07.43.0
EU27--1.81.82.02.12.22.3--1.81.2
//: Gemiddelde groeivoeten

Eurostat (2022), Intramural R&D expenditure (GERD) by sectors of performance [rd_e_gerdtot], https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 31/05/2022).

Onderzoek en ontwikkeling volgens gewest - België

procent van bruto binnenlands product

 2005201020142015201820192019//20052019//2014
Brussels Hoofdstedelijk Gewest1.11.41.61.72.32.35.47.4
Vlaams Gewest2.02.22.62.72.93.43.75.3
Waals Gewest1.82.22.42.53.23.34.56.6
//: Gemiddelde groeivoeten

Eurostat (2022), Intramural R&D expenditure (GERD) by sectors of performance [rd_e_gerdreg], https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 09/06/2022).

Definitie: de indicator meet de publieke en private bruto binnenlandse uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling (O&O), in procent van het bbp. Deze uitgaven gaan over de systematische werkzaamheden om de som van alle kennis te doen stijgen evenals het gebruik van deze kennis voor nieuwe toepassingen. De gegevens komen van Eurostat.

Doelstelling: het aandeel O&O-uitgaven moet 3% van het bbp bedragen vanaf 2020.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 9.5: "Verbeteren van het wetenschappelijk onderzoek, moderniseren van de technologische capaciteiten van industriesectoren in alle landen, in het bijzonder in ontwikkelingslanden, waarbij ook tegen 2030 innovatie wordt aangemoedigd en op aanzienlijke wijze het aantal onderzoeks- en ontwikkelingswerkers per miljoen inwoners wordt verhoogd en waarbij ook meer wordt uitgegeven aan publiek en privaat onderzoek en ontwikkeling".

In het Nationaal Hervormingsprogramma door België in 2011 goedgekeurd (Federale regering, 2011) in het kader van de Europa 2020-strategie (Europese Commissie, 2010), heeft België zich ertoe verbonden 3% van zijn bbp aan O&O-uitgaven te besteden in 2020. Deze target werd sindsdien in elk daaropvolgend NRP herhaald. Die doelstelling werd voor het eerst goedgekeurd in het kader van de Strategie van Lissabon tijdens de Europese Raad van Barcelona in 2002 om die 3% te bereiken tegen 2010 (Europese Raad, 2002).

De Federale beleidsvisie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling herneemt eveneens die doelstelling: "de budgetten voor onderzoek & ontwikkeling zullen minstens 3% van het bbp bedragen en nemen jaar na jaar toe" (doelstelling 49; Belgisch staatsblad, 08/10/2013).

Aangezien de verbintenissen tegen 2020 en tegen 2050 3% vooropstellen als doelstelling, wordt dit ook als doelstelling beschouwd tegen 2030.

Evolutie: in België zijn de bruto binnenlandse O&O-uitgaven in euro gestegen tussen 1995 en 2020, behalve in de periode tussen 2001 en 2003 waarin ze gedaald zijn. Ten opzichte van het bbp, zijn deze uitgaven gestegen tussen 1995 en 2001 vooraleer te dalen tot 2005. Sinds 2005 stijgen ze constant. In 2020 bedragen deze uitgaven 3,5% van het bbp.

Internationale vergelijking: het niveau van de Belgische indicator ligt, in procent van het bbp, altijd hoger dan het Europese gemiddelde. Sinds 2009 is de groeivoet van de indicator (zowel in euro als in procent van het bbp) hoger in België. Tussen België en de EU27 is er in 2020 dan ook een verschil tussen de uitgaven van bijna 1,3 procentpunt. In een verdeling van de lidstaten in drie groepen behoort België in 2020 tot de best presterende groep. In dat jaar stond Zweden met 3,5% op de eerste plaats en Roemenië met 0,5% op de laatste.

Opsplitsing volgens gewest: de bruto binnenlandse O&O-uitgaven in 2019 bedragen 2,3% in Brussel, 3,4% in Vlaanderen en 3,3% in Wallonië. Voor België is dit cijfer 3,2%.

VN-indicator: de gekozen indicator stemt overeen met indicator 9.5.1 - Uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling in procent van het bbp.

Bronnen