Gegeneraliseerd vertrouwen

In 2017 oordeelde 46,8 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder in België dat over het algemeen de meeste mensen te vertrouwen zijn. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, mag het gegeneraliseerd vertrouwen niet dalen.

The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.

Gegeneraliseerd vertrouwen - België en internationale vergelijking

antwoord van minstens 6 op 10 op de vraag

procent van de bevolking van 15 jaar en ouder

 200220042006200820102012201420162016//20022016//2010
België37.737.740.543.641.045.539.546.81.62.2
Duitsland33.137.037.438.834.640.539.446.02.44.9
Frankrijk26.128.728.227.425.428.730.029.10.82.3
Nederland58.363.662.564.566.966.163.067.21.00.1
//: Gemiddelde groeivoeten

Berekeningen FPB op basis van ESS (2018), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/ (geraadpleegd op 25/10/2018).

Gegeneraliseerd vertrouwen volgens geslacht - België

antwoord van minstens 6 op 10 op de vraag

procent van de bevolking van 15 jaar en ouder

 200220042006200820102012201420162016//20022016//2010
vrouwen37.034.639.140.837.842.137.045.51.53.1
mannen38.940.942.146.644.349.142.248.21.51.4
//: Gemiddelde groeivoeten

Berekeningen FPB op basis van ESS (2018), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/ (geraadpleegd op 25/10/2018).

Gegeneraliseerd vertrouwen volgens inkomen - België

antwoord van minstens 6 op 10 op de vraag

procent van de bevolking van 15 jaar en ouder

 20102012201420162016//2010
kwintiel 138.638.127.037.9-0.3
kwintiel 234.037.131.343.74.3
kwintiel 338.843.335.741.81.2
kwintiel 444.553.346.853.43.1
kwintiel 555.858.455.558.20.7
//: Gemiddelde groeivoeten

Berekeningen FPB op basis van ESS (2018), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/ (geraadpleegd op 25/10/2018).

Definitie: het gegeneraliseerd vertrouwen is het aandeel respondenten van de European Social Survey (ESS) dat minstens 6 op 10 antwoordde op de volgende vraag: "Denkt u, over het algemeen, dat de meeste mensen te vertrouwen zijn, of dat u niet voorzichtig genoeg kunt zijn in de omgang met mensen?". De geïnterviewden kunnen antwoorden op een schaal van nul ("je kunt niet voorzichtig genoeg zijn") tot tien ("de meeste mensen zijn te vertrouwen"). Die vraag kwam telkens aan bod in de acht tweejaarlijkse enquêtes van de ESS. Het FPB berekent de indicator met de gegevens van de ESS. De gegevens zijn gebaseerd op een enquête. Daarom moet er rekening gehouden worden met een onzekerheidsmarge. De berekende betrouwbaarheidsintervallen voor deze indicator staan in bijlage 1 van het rapport Aanvullende indicatoren naast het bbp.

Doelstelling: het gegeneraliseerd vertrouwen mag niet dalen.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten doel 16: "Bevorder vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, verzeker toegang tot justitie voor iedereen en bouw op alle niveaus doeltreffende, verantwoordelijke en inclusieve instellingen uit".

Evolutie: volgens de ESS steeg het gegeneraliseerd vertrouwen in België van 37,7% in 2002 tot 46,8% in 2016; dat is met een gemiddelde jaarlijkse groeivoet van 1,6%.

Internationale vergelijking: in België (46,8%) ligt het gegeneraliseerd vertrouwen duidelijk lager dan in Nederland (67,2%), hoger dan in Frankrijk (29,1%) en ongeveer even hoog als in Duitsland (46,0%). De niveaus van de indicator in de verschillende landen blijven redelijk stabiel over de hele periode. De subjectieve aard van deze indicator maakt dat de vergelijking tussen landen met voorzichtigheid geïnterpreteerd moet worden.

Opsplitsing volgens geslacht: voor alle acht edities van de ESS was het gegeneraliseerd vertrouwen van mannen hoger dan dat van vrouwen. Dat verschil was het kleinst in 2002 (1,9 procentpunt) en het grootst in 2012 (7,0 procentpunt). In 2016 bereikt het gegeneraliseerd vertrouwen 45,5% bij de vrouwen en 48,8% bij de mannen.

Opsplitsing volgens inkomen: er is een verband tussen het inkomen en het gegeneraliseerd vertrouwen. Die indicator stijgt met een hoger inkomenskwintiel: in 2016 verklaren 37,9% van de personen in het laagste en 58,2% in het hoogste inkomenskwintiel dat over het algemeen de meeste mensen te vertrouwen zijn, terwijl het gemiddelde 46,8% bedroeg.

VN-indicator: de gekozen indicator stemt met geen enkele SDG-indicator overeen, maar sluit wel aan bij doel 16. Vertrouwen is een fundamenteel element van sociaal kapitaal, belangrijk voor vreedzame samenlevingen (Ortiz-Ospina en Roser, 2018).

Bronnen

  • Algemeen

    • SDG’s, duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals): United Nations (2015), Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, document A/RES/70/1.

    • Indicatoren: United Nations (2017), Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, document A/RES/71/313.

    • UN Sustainable Development Knowledge Platform: https://sustainabledevelopment.un.org/ (geraadpleegd op 23/10/2018).

    • Sustainable Development Goal indicators website: https://unstats.un.org/sdgs/ (geraadpleegd op 23/10/2018).
  • Specifiek