Slachtoffers van natuurrampen

In 2017 waren er in België geen slachtoffers van natuurrampen; in 2015 en 2016 waren er 3,64 en 0,02 slachtoffers per 100.000 personen. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet het gemiddelde tijdens de periode 2020-2030 lager liggen dan de 1,97 uit de periode 2005-2015. Door het grillige karakter van natuurrampen is het onmogelijk een trend te bepalen. Daarom is het onmogelijk het aantal slachtoffers van natuurrampen te evalueren.

The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.

Slachtoffers van natuurrampen - België - trendevaluatie

aantal per 100 000 personen

 20002005201020152017202020252030
waarnemingen0.002.026.373.640.00------
doelstelling: maximum gemiddelde 2020-2030 (gegevens 29/09/2018)1.971.971.971.971.971.971.971.97

doelstelling berekend met gegevens beschikbaar op 29/09/2018

Guha-Sapir D., Below R., Hoyois P. (2018), EM-DAT: The CRED/OFDA International Disaster Database, https://www.emdat.be/, Université Catholique de Louvain, Brussel, België; en Eurostat (2018), Average population [demo_gind], https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 29/09/2018).

Slachtoffers van natuurrampen - België

aantal per 100 000 personen

 1990200020052010201220132014201520162017
België0.160.002.026.370.030.000.003.640.020.00

Guha-Sapir D., Below R., Hoyois P. (2018), EM-DAT: The CRED/OFDA International Disaster Database, https://www.emdat.be/, Université Catholique de Louvain, Brussel, België; en Eurostat (2018), Population on 1 January [demo_gind], https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 29/09/2018).

Slachtoffers van natuurrampen - EU28

aantal per 100 000 personen

 1990200020052010201220132014201520162017
EU281,261.2730.2716.84123.2318.11274.9236.7714.396.868.02

Guha-Sapir D., Below R., Hoyois P. (2018), EM-DAT: The CRED/OFDA International Disaster Database, https://www.emdat.be/, Université Catholique de Louvain, Brussel, België; en Eurostat (2018), Average population [demo_gind], https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 29/09/2018).

Definitie: de slachtoffers van natuurrampen omvatten doden, vermisten en personen die getroffen worden door natuurrampen. Het aantal vermisten omvat het aantal personen dat verdween sinds de ramp plaatsvond en die verondersteld worden overleden te zijn aan de hand van officiële gegevens. Het aantal getroffen personen omvat het aantal gewonden (met een fysiek letsel, een trauma of een ziekte en die onmiddellijke medische bijstand vereisen als rechtstreeks gevolg van de ramp), de daklozen (personen waarvan de woning verwoest of zwaar beschadigd is en die onderdak nodig hebben als gevolg van de ramp) en de personen die hulp nodig hebben tijdens een noodsituatie. De indicator is uitgedrukt per 100000 personen en is berekend door het FPB op basis van het EM-DAT-databestand van het Université catholique de Louvain. De bevolkingscijfers komen van Eurostat en komen overeen met het jaargemiddelde. Ook moet worden benadrukt dat het EM-DAT-bestand continu verbeterd en vervolledigd wordt, met het oog op, onder meer, de opname bij de hier gepresenteerde cijfers van het aantal gedehydrateerde personen als gevolg van een hittegolf.

Doelstelling: het jaarlijks gemiddeld aantal slachtoffers van rampen moet tijdens het decennium 2020-2030 lager liggen dan 1,97 per 100000 inwoners.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 13.1: "De veerkracht en het aanpassingsvermogen versterken tegenover met klimaat in verband te brengen gevaren en natuurrampen in alle landen".

De SDG’s bevatten, naast subdoelstelling 13.1 ook de volgende subdoelstellingen: "Tegen 2030 de weerbaarheid opbouwen van de armen en van zij die zich in kwetsbare situaties bevinden en hun blootstelling aan en kwetsbaarheid voor met klimaatgerelateerde extreme gebeurtenissen en andere economische, sociale en ecologische schokken en rampen beperken" (subdoelstelling 1.5) en "Tegen 2030 het aantal doden en getroffenen aanzienlijk verminderen en in aanzienlijke mate de rechtstreekse economische impact op het bruto binnenlands product terugschroeven dat veroorzaakt wordt door rampen, met inbegrip van rampen die met water verband houden, waarbij de klemtoon ligt op het beschermen van de armen en van mensen in kwetsbare situaties" (subdoelstelling 11.5).

Binnen het Actiekader van Sendai (UN, 2015) om het risico op rampen te verminderen is overeengekomen om het aantal slachtoffers van rampen tegen 2030 te verminderen, zodat het gemiddeld aantal slachtoffers per 100.000 inwoners tijdens het decennium 2020-2030 lager ligt dan tijdens de periode 2005-2015. Op basis van de hier voorgestelde gegevens is het gemiddeld aantal slachtoffers in België, tijdens de referentieperiode 2005-2015, gelijk aan 1,97 per 100000 inwoners. Het Actiekader van Sendai heeft eveneens een proces in gang gezet om, onder leiding van het in 1999 opgerichte United Nations Office for Disaster Risk Reduction, kwalitatieve data over slachtoffers van rampen beschikbaar te stellen.

Evolutie: deze indicator vertoont grote schommelingen, die grotendeels te wijten zijn aan het onvoorspelbare karakter van natuurrampen. In 2017 waren er geen slachtoffers van natuurrampen. Daarom is voor die indicator geen gemiddelde jaarlijkse groeivoet berekend. Sinds 1990 registreerde het EM-DAT-databestand 41 natuurlijke rampen in België, waarvan 31 met slachtoffers: drie koudegolven, drie onweren met convectieve bewolking, vier extratropische stormen, twee flitsvloeden, drie warmtegolven en zes rivieroverstromingen. Voor tien natuurrampen met slachtoffers registreert het EM-DAT bestand niet de aard van de calamiteit. De extra-tropische storm en de twee rivieroverstromingen van 2002 hebben het meeste slachtoffers gemaakt, in totaal 23,3 per 100000 inwoners.

Internationale vergelijking: in vergelijking met de EU28 zijn er in België beduidend minder slachtoffers van natuurrampen per 100000 inwoners. Ook in de EU28 zijn er duidelijke pieken en periodes met minder of geen slachtoffers van natuurrampen. Het jaar 1990 was bijzonder noodlottig met 1261,3 slachtoffers per 100000 inwoners in de EU28, te wijten aan een droogte in Spanje met 6 miljoen getroffen personen. Het jaar 1999 was eveneens noodlottig met 804,3 slachtoffers per 100000 inwoners in de EU28. Vooral de twee zeer hevige extratropische stormen die in Frankrijk 3,4 miljoen personen troffen, verklaren dat hoge cijfer. Andere landen die in 1999 te maken hadden met calamiteiten met ongeveer 115000 slachtoffers zijn Hongarije (twee rivieroverstromingen en een zware storm), Griekenland (grondverschuiving) en Duitsland (rivieroverstroming).

VN-indicator: de gekozen indicator stemt overeen met indicator 13.1.1 - Aantal doden, vermisten en slachtoffers door rampen, per 100000 personen. Deze indicator wordt eveneens gebruikt voor de opvolging van subdoelstellingen van de SDG’s Geen armoede (indicator 1.5.1) en Duurzame steden en gemeenschappen (indicator 11.5.1).

Bronnen

  • Algemeen

    • SDG’s, duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals): United Nations (2015), Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, document A/RES/70/1.

    • Indicatoren: United Nations (2017), Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, document A/RES/71/313.

    • UN Sustainable Development Knowledge Platform: https://sustainabledevelopment.un.org/ (geraadpleegd op 23/10/2018).

    • Sustainable Development Goal indicators website: https://unstats.un.org/sdgs/ (geraadpleegd op 23/10/2018).
  • Specifiek

    • UN (2015), Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015 – 2030, http://www.unisdr.org/files /43291_sendaiframeworkfordrren.pdf (geraadpleegd op 28/09/2018).