Diepte van het armoederisico

In 2017 (inkomens 2016) bedroeg de diepte van het armoederisico in België 17,7 procent. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer dalen. De trend sinds 2004 is onbepaald.

The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.

Diepte van het armoederisico - België en internationale vergelijking

procentuele afstand tot de armoederisicodrempel

 20042005201020122015201620172017//20042017//2012
België21.517.818.018.717.419.417.7-1.5-1.1
EU28----22.923.424.825.024.1--0.6
//: Gemiddelde groeivoeten

Statistics Belgium; Eurostat (2019), European Union Statistics on Income and Living Conditions (EU-SILC), ilc_li11, https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 02/04/2019).

Diepte van het armoederisico volgens geslacht - België

procentuele afstand tot de armoederisicodrempel

 20042005201020122015201620172017//20042017//2012
vrouwen20.716.818.018.517.219.417.6-1.2-1.0
mannen22.418.018.018.917.819.518.2-1.6-0.8
//: Gemiddelde groeivoeten

Statistics Belgium; Eurostat (2019), European Union Statistics on Income and Living Conditions (EU-SILC), ilc_li11, https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 02/04/2019).

Diepte van het armoederisico volgens leeftijd - België

procentuele afstand tot de armoederisicodrempel

 20042005201020122015201620172017//20042017//2012
<1820.717.620.819.218.019.419.3-0.50.1
18-6424.019.321.120.919.821.219.5-1.6-1.4
>6418.014.313.012.711.113.311.7-3.3-1.6
//: Gemiddelde groeivoeten

Statistics Belgium; Eurostat (2019), European Union Statistics on Income and Living Conditions (EU-SILC), ilc_li11, https://ec.europa.eu/eurostat (geraadpleegd op 02/04/2019).

Definitie: de diepte van het armoederisico wordt berekend als de afstand tussen het mediaan equivalente totale netto beschikbaar inkomen van personen onder de armoederisicodrempel en de armoederisicodrempel zelf, uitgedrukt als een percentage van de armoederisicodrempel. De indicator geeft een indicatie van de ernst of diepte van de armoede in een land. Hoe groter de indicator, hoe lager het inkomen van personen met een armoederisico is. Het is een instrument om de aard van de ongelijkheid binnen een samenleving te kwantificeren.

Deze armoederisicodrempel is vastgesteld op 60% van het nationale mediaan equivalente beschikbare inkomen van alle personen van hetzelfde land. Die armoederisicodrempel wordt voor elk jaar opnieuw berekend. Het netto beschikbaar inkomen is gelijk aan de som van de bruto-inkomens van alle gezinsleden verminderd met belastingen, sociale bijdragen en transferten tussen huishoudens (EC, 2016). Om het netto equivalent beschikbaar inkomen te bekomen wordt het netto beschikbaar inkomen gedeeld door een equivalentiefactor (de zogenaamde gewijzigde equivalentieschaal van de OESO). Een volwassene heeft een factor van 1, elke extra persoon vanaf 14 jaar een factor van 0,5 en elke extra persoon jonger dan 14 jaar een factor van 0,3. Het netto equivalent beschikbaar inkomen laat toe om de levensstandaard van personen te vergelijken rekening houdend met de schaalvoordelen die het gevolg zijn van een gezamenlijke huishouding en met de samenstelling van het gezin. Er wordt verondersteld dat de levensstandaard van personen met een netto equivalent beschikbaar inkomen lager dan 60% van de nationale mediaan in de totale bevolking ontoereikend is om aan te sluiten bij de minimaal aanvaardbare leefpatronen in België.

De hier gebruikte gegevens over de personen met een armoederisico zijn gebaseerd op de enquête European Union Statistics on Income and Living Conditions (EU-SILC), waarbij inkomensgegevens steeds betrekking hebben op het jaar dat voorafgaat aan het enquêtejaar. 2004 is het eerste jaar waarvoor Europees geharmoniseerde gegevens zijn verzameld waarmee de indicator berekend kan worden. Statistics Belgium organiseert in België deze binnen de EU geharmoniseerde enquête en stelt de resultaten ervan ter beschikking, onder meer aan Eurostat. De hier gebruikte gegevens komen van Eurostat dat gedetailleerde en vergelijkbare data voor de EU-lidstaten publiceert. Omdat de gegevens op een enquête gebaseerd zijn, moet er rekening gehouden worden met een onzekerheidsmarge. De betrouwbaarheidsintervallen zijn op verzoek verkrijgbaar bij Statistics Belgium.

Doelstelling: de diepte van het armoederisico moet dalen.

De duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen of SDG’s die de Verenigde Naties in 2015 hebben aangenomen, bevatten subdoelstelling 10.3: "Gelijke kansen verzekeren en ongelijkheden wegwerken, ook door het afvoeren van discriminerende wetten, beleidslijnen en praktijken en door het bevorderen van de geschikte wetgeving, beleidslijnen en acties in dit opzicht".

De SDG’s bevatten, naast subdoelstelling 10.3 ook de volgende subdoelstellingen: "Tegen 2030 geleidelijk tot een inkomenstoename van de onderste 40% van de bevolking komen tegen een ritme dat hoger ligt dan het nationale gemiddelde, en die toename ook in stand houden" (subdoelstelling 10.1);"Tegen 2030 de sociale, economische en politieke inclusie van iedereen mogelijk maken en bevorderen, ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, ras, etniciteit, herkomst, godsdienst of economische of andere status". (subdoelstelling 10.2); "Beleid voeren dat geleidelijk tot een grotere gelijkheid leidt, in het bijzonder inzake fiscaliteit, lonen en sociale bescherming" (subdoelstelling 10.4) en "Tegen 2030 het aandeel mannen, vrouwen en kinderen van alle leeftijden die volgens de nationale definities in armoede leven in al haar dimensies, minstens tot de helft terugbrengen" (subdoelstelling 1.2).

De Federale beleidsvisie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling heeft in verband met het basisprincipe dat de levensstandaard van personen met een armoederisico ontoereikend is om aan te sluiten bij de minimaal aanvaardbare leefpatronen in België. volgende ambitie voor 2050 vooropgesteld, die verder reikt dan de SDG’s of de Europa 2020-strategie: "Iedereen zal beschikken over een inkomen uit arbeid, uit vermogen of afkomstig van sociale beschermingsstelsels en heeft toegang tot diensten van algemeen belang. Iedereen zal aldus gedurende alle fasen van zijn leven kunnen voorzien in alle behoeften om menswaardig te leven" (doelstelling 2; Belgisch Staatsblad 08/10/2013).

Evolutie: in 2017 bedroeg de diepte van het armoederisico in België 17,7%. Dit betekent dat het mediane equivalent totale netto beschikbaar inkomen van personen met een armoederisico 17,7% lager was dan de armoederisicodrempel. In 2017 bedroeg die armoederisicodrempel voor een alleenstaande persoon 13.670 euro (zie [armoederisico](file:///\pw6.plan.be liG10_POV)). De diepte van het armoederisico kent een wisselend verloop sinds 2004. In 2004 bedroeg ze 21,5%. Sindsdien schommelde ze rond 18,3%.

Internationale vergelijking: de diepte van het armoederisico in de EU28 is hoger dan in België. Tussen 2010 en 2017 steeg ze van 22,9% tot 24,1%. In een verdeling van de lidstaten in drie groepen behoort België in 2017 tot de best presterende groep.

VN-indicator: de gekozen indicator stemt met geen enkele SDG-indicator overeen, maar sluit wel aan bij subdoelstelling 10.3. De indicator diepte van het armoederisico geeft immers de ernst van de armoedesituatie weer. Hoe groter de indicator, des te moeilijker het is om gelijke kansen te verzekeren voor personen met een armoederisico en ongelijkheden weg te werken die beïnvloed worden door de inkomenssituatie van de betrokkenen.

Bronnen

  • Algemeen

    • SDG’s, duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals): United Nations (2015), Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015, document A/RES/70/1.

    • Indicatoren: United Nations (2017), Work of the Statistical Commission pertaining to the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 6 July 2017, document A/RES/71/313.

    • UN Sustainable Development Knowledge Platform: https://sustainabledevelopment.un.org/ (geraadpleegd op 26/04/2019).

    • Sustainable Development Goal indicators website: https://unstats.un.org/sdgs/ (geraadpleegd op 26/04/2019).
  • Specifiek

    • EC (2016), Methodological guidelines and description of EU-SILC - Target Variables -015 operation (Version August 2016), DocSILC065 (2015 operation).