Veiligheidsgevoel in de openbare ruimte

  •  23/01/2017

In 2014 voelde 78,7 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder in België zich veilig in de openbare ruimte. Om de duurzame-ontwikkelingsdoelstelling tegen 2030 te realiseren, moet dat cijfer stijgen.

The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.
The chart will appear within this DIV.

Veiligheidsgevoel in de openbare ruimte

antwoorden 'heel erg veilig' en 'veilig'

procent van de bevolking van 15 jaar en ouder

 20022004200620082010201220142014//20022014//2008
België76.276.578.880.481.080.778.70.3-0.4
Duitsland73.773.476.176.976.877.176.90.40.0
Frankrijk68.572.873.174.873.173.172.30.5-0.6
Nederland81.583.082.881.984.286.284.70.30.6
//: gemiddelde groeivoeten

Berekeningen FPB op basis van ESS (2017), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/ (geraadpleegd op 08/11/2017).

Veiligheidsgevoel in de openbare ruimte volgens geslacht - België

antwoorden 'heel erg veilig' en 'veilig'

procent van de bevolking van 15 jaar en ouder

 20022004200620082010201220142014//20022014//2008
vrouwen68.767.269.372.372.572.769.60.1-0.6
mannen84.586.488.888.989.989.188.60.4-0.1
//: gemiddelde groeivoeten

Berekeningen FPB op basis van ESS (2017), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/ (geraadpleegd op 08/11/2017).

Veiligheidsgevoel in de openbare ruimte volgens inkomen - België

antwoorden 'heel erg veilig' en 'veilig'

procent van de bevolking van 15 jaar en ouder

 2010201220142014//2010
kwintiel 165.964.675.23.4
kwintiel 277.075.976.5-0.1
kwintiel 382.282.877.6-1.4
kwintiel 484.886.983.0-0.5
kwintiel 589.589.585.3-1.2
//: gemiddelde groeivoeten

Berekeningen FPB op basis van ESS (2017), Dataset European Social Survey, http://www.europeansocialsurvey.org/ (geraadpleegd op 08/11/2017).

Deze tekst komt uit het rapport Aanvullende indicatoren naast het bbp van februari 2018.

Definitie: het veiligheidsgevoel in de openbare ruimte wordt gedefinieerd door het resultaat van de European Social Survey (ESS) en meer bepaald door de antwoorden "heel erg veilig" of "veilig" op de vraag: "Als u in het donker in uw eentje door deze buurt loopt hoe veilig voelt u zich dan?". Die vraag kwam telkens aan bod in de zeven tweejaarlijkse enquêtes van de ESS. Het FPB berekent de indicator met de gegevens van de ESS (2017).

Evolutie: volgens de ESS-enquête steeg die indicator tussen 2002 en 2014 van 76,2 % tot 78,7 %. Het liet over die periode een gemiddelde jaarlijkse toename met 0,3 % optekenen. Tussen 2002 en 2010 steeg dat aandeel ononderbroken, waarna het in de laatste twee enquêtes in een daling werd omgebogen. De betrouwbaarheidsintervallen berekend voor deze indicator worden hernomen in bijlage 1.

In België (78,7 %) zijn er meer personen die verklaren zich veilig of heel erg veilig voelen als ze in het donker in hun eentje door de buurt lopen dan in Duitsland (76,9 %) en in Frankrijk (72,3 %). In Nederland (84,7 %) zijn er dan weer meer personen die aangeven zich veilig te voelen.

Doelstelling: de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s) bevatten de volgende subdoelstelling: "Alle vormen van geweld en de daaraan gekoppelde sterftecijfers wereldwijd aanzienlijk terugschroeven" (subdoelstelling 16.1). Het regeerakkoord noemt onveiligheidsgevoel "onaanvaardbaar in een moderne, democratische samenleving" [Federale Regering (2014), Federaal regeerakkoord, 9 oktober 2014, p. 118, http://www.dekamer.be/FLWB/PDF/54/0020/54K00 20001.pdf (geraadpleegd op 02/12/2015)]. Om bij te dragen tot die doelstelling moet het aandeel respondenten met veiligheidsgevoel stijgen.

Opsplitsing volgens geslacht en inkomenscategorie

De mannen voelden zich aanzienlijk veiliger dan de vrouwen. Dat verschil in onveiligheidsgevoel tussen mannen en vrouwen werd in alle edities van de ESS opgetekend en is ook groot: het dook nooit onder de 15,0 procentpunt en was het grootst in 2006 met 19,5 procentpunt. Bovendien wordt de daling van het algemene veiligheidsgevoel in 2014 voor het grootste deel verklaard door een scherpere daling van het aandeel vrouwen dat zich veilig voelt.

Er is een verband tussen het inkomen en het veiligheidsgevoel. Het percentage personen dat zich veilig of heel erg veilig voelt als ze in het donker in hun eentje door de buurt lopen, stijgt naarmate ze behoren tot een hoger inkomenskwintiel: 75,2 % van de personen uit het laagste inkomenskwintiel en 85,3 % uit het hoogste inkomenskwintiel, terwijl het gemiddelde percentage uit alle inkomenskwintielen 78,7 % bedroeg. Het verschil tussen de aandelen in de laagste en de hoogste inkomenskwintielen werd wel opvallend kleiner: van 23,7 procentpunt in 2010 tot 10,1 procentpunt in 2014.